بررسي استانداردهاي IP66 و IP67 و IP68 و IPXX

احتمالاً بارها روي جعبه گوشي هوشمند، دوربين مداربسته، اسپيكر بلوتوثي يا ساعت هوشمند خود با عبارت هايي مثل IP67 يا IP68 روبه رو شده ايد. بسياري از افراد تصور مي كنند اين اعداد صرفاً يك ترفند تبليغاتي براي نشان دادن «ضد آب» بودن دستگاه هستند؛ اما در دنياي مهندسي، اين حروف و اعداد يك زبان دقيق و استاندارد بين المللي (IEC 60529) براي بيان ميزان مقاومت دستگاه در برابر نفوذ عناصر خارجي است.

در اين مقاله، كد IP را كالبدشكافي مي كنيم تا دقيقاً بدانيد وقتي يك دستگاه IP66 يا IP67 است، دقيقاً چه معنايي دارد و در دنياي واقعي چقدر مي توانيد روي آن حساب كنيد.

كالبدشكافي كد IP (Ingress Protection)

عبارت IP مخفف Ingress Protection (محافظت در برابر نفوذ) است. بعد از اين دو حرف، هميشه دو عدد (و گاهي يك حرف اضافه) قرار مي گيرد. هر كدام از اين اعداد داستان متفاوتي را روايت مي كنند:

• عدد اول (از ۰ تا ۶): ميزان مقاومت در برابر اجسام جامد (از دست انسان گرفته تا ريزترين ذرات گرد و غبار).
• عدد دوم (از ۰ تا ۹): ميزان مقاومت در برابر مايعات (مخصوصاً آب).

اگر در جايگاه يكي از اين اعداد حرف X را ديديد (مثل IPX7 يا IP6X)، به اين معنا نيست كه دستگاه مقاومتي ندارد؛ بلكه يعني شركت سازنده نيازي نديده دستگاه را براي آن فاكتور خاص آزمايش كند.

عدد اول: نبرد با جامدات و گرد و غبار

اين عدد نشان مي دهد كه دستگاه چقدر در برابر نفوذ اجسام فيزيكي عايق است. براي لوازم الكترونيكي روزمره، اعداد ۵ و ۶ بيشترين اهميت را دارند.

عدد دوم: تقابل با آب و مايعات

اين همان عددي است كه براي گوشي ها و دوربين هاي فضاي باز حياتي است. توجه داشته باشيد كه تست هاي اين بخش فقط با آب شيرين انجام مي شوند.

بررسي استانداردهاي محبوب: IP66 در برابر IP67 و IP68

حالا كه با اعداد آشنا شديم، بياييد پركاربردترين تركيب ها را در دنياي واقعي بررسي كنيم:

استاندارد IP66 (قهرمان فضاي باز)

• معني: كاملاً ضد گرد و غبار (۶) + مقاوم در برابر واترجت هاي قوي (۶).
• كاربرد: اين استاندارد براي دستگاه هايي كه بيرون از خانه نصب مي شوند (مثل دوربين هاي مداربسته، پروژكتورهاي خياباني يا تجهيزات مخابراتي) ايده آل است.
• نكته كليدي: يك دستگاه IP66 مي تواند طوفان هاي شديد باران و شستشو با شلنگ فشار قوي را تحمل كند، اما نبايد آن را زير آب غوطه ور كنيد. افتادن آن در استخر مساوي است با مرگ دستگاه.

استاندارد IP67 (ناجيِ حوادث روزمره)

• معني: كاملاً ضد گرد و غبار (۶) + مقاوم در برابر غوطه وري تا عمق ۱ متر براي ۳۰ دقيقه (۷).
• كاربرد: بسياري از ساعت هاي هوشمند ميان رده، اسپيكرهاي بلوتوثي حمام و گوشي هاي موبايل قديمي تر.
• نكته كليدي: اين دستگاه ها براي زنده ماندن در حوادث طراحي شده اند (مثل افتادن گوشي در سينك ظرفشويي يا توالت)، نه براي شنا كردن. اگر دستگاه IP67 شما در استخر افتاد، سريعاً آن را خارج كنيد و خيالتان راحت باشد كه آسيبي نمي بيند.

استاندارد IP68 (پرچمداران و ماجراجويان)

• معني: كاملاً ضد گرد و غبار (۶) + غوطه وري مداوم در عمق بيش از ۱ متر (۸).
• كاربرد: گوشي هاي پرچمدار (مثل آيفون هاي جديد يا سري گلكسي اس) و ساعت هاي هوشمند ورزشي.
• نكته كليدي: با اينكه عدد ۸ بالاترين سطح محافظت معمول است، اما شرايط دقيق آن (مثل عمق و زمان) توسط شركت سازنده تعيين مي شود. مثلاً اپل مي گويد آيفون ۱۵ پرو تا عمق ۶ متري براي ۳۰ دقيقه دوام مي آورد.

يك تله ي بزرگ: آب شور و مواد شيميايي

بزرگترين اشتباه كاربران اين است كه با گوشي IP68 خود به دريا مي روند. تمام استانداردهاي IP منحصراً با آب خالص (شيرين) آزمايش مي شوند.

آب شور دريا يا آب كلردار استخر به شدت خورنده است. اگر گوشي شما در دريا افتاد، نمك موجود در آب به سرعت واشرها و چسب هاي ضدآب (Seals) دستگاه را از بين مي برد و پورت شارژ را دچار اتصالي مي كند. اگر دستگاه شما در آب شور يا استخر افتاد، حتماً آن را با آب شيرين بشوييد و بگذاريد كاملاً خشك شود.